Αναγνωρίζοντας την Ουσία της Ύπαρξης

Η πιο απλή αλήθεια που χαρακτηρίζει την ανθρώπινη ύπαρξη είναι ότι η ζωή είναι για τον καθένα μας απλά μια σειρά εμπειριών στιγμή προς στιγμή. Οι εμπειρίες αυτές αρχίζουν όταν γεννιόμαστε και συνεχίζουν μέχρις ότου πεθάνουμε, ακολουθώντας τόσο γρήγορα η μία την άλλη ώστε να μοιάζουν ένα αδιαχώριστο όλο που ονομάζουμε «η ζωή μου». Ωστόσο, αν σταματήσουμε και κοιτάξουμε μπορούμε να δούμε ότι για τον καθένα μας κάθε στιγμή είναι ακριβώς μία εμπειρία. 

Κάθε στιγμή εμπειρίας έχει μόνο τρία στοιχεία: σκέψεις (περιλαμβάνοντας όλες τις νοητικές εικόνες), αισθήσεις (όλα όσα γίνονται αισθητά από σώμα και τα αισθητήρια όργανα) και επίγνωση αυτών των σκέψεων και των αισθήσεων. Τα συναισθήματα είναι ένας συνδυασμός σκέψης και αίσθησης. 

Οι σκέψεις και οι αισθήσεις είναι εφήμερες, δηλαδή έρχονται και φεύγουν, και είναι αντικείμενα, δηλαδή «πράγματα» που γίνονται αντιληπτά. Αντίθετα, η επίγνωση είναι το σταθερό υποκείμενο, ο «αντιλαμβανόμενος» τις σκέψεις και τις αισθήσεις και αυτό που είναι πάντοτε παρόν. Ακόμη και κατά τον ύπνο υπάρχει επίγνωση των ονείρων και της ποιότητας του ύπνου, όπως επίσης επίγνωση των αισθήσεων. Έτσι, αν μια αίσθηση γίνει πολύ έντονη, όπως ένας ήχος ή μια δυσάρεστη αίσθηση, ξυπνάμε. 

Όλες οι σκέψεις και οι αισθήσεις εμφανίζονται μέσα στην επίγνωση, παραμένουν μέσα στην επίγνωση, και εξαφανίζονται μέσα στην επίγνωση. Πριν από κάποια συγκεκριμένη σκέψη ή αίσθηση υπάρχει αβίαστη επίγνωση «εκείνου που είναι». Κατά τη διάρκεια των σκέψεων και των αισθήσεων υπάρχει αβίαστη επίγνωση τους, μέσα σε «εκείνο που είναι». Όταν έχουν φύγει υπάρχει ακόμη αβίαστη επίγνωση «εκείνου που είναι». 

Έτσι, το σώμα/νους βιώνεται σαν μια ροή εφήμερων αντικειμένων που εμφανίζονται μέσα στην επίγνωση, το πάντοτε παρόν υποκείμενο. Για όλους μας, κάθε εξωτερικό αντικείμενο ή πράγμα βιώνεται σαν ένας συνδυασμός σκέψης και αίσθησης, π.χ. μπορεί να το δούμε, να το αγγίξουμε, να μάθουμε πώς ονομάζεται κ.ο.κ. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι για να έχουμε επίγνωση οποιουδήποτε πράγματος, αληθινού ή φανταστικού, απαιτείται σκέψη ή αίσθηση αυτού του πράγματος, και είναι η επίγνωση αυτών των σκέψεων ή των αισθήσεων που συνιστούν την εμπειρία. 

Κατά συνέπεια αυτή η επίγνωση είναι το μόνιμο υπόστρωμα πάνω στο οποίο όλα τα πράγματα εμφανίζονται, παραμένουν για κάποιο διάστημα και εξαφανίζονται. Επιπλέον, όλες οι ζωντανές υπάρξεις στηρίζουν την ύπαρξή τους στην επίγνωση του περιβάλλοντος, το οποίο επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά τους. Στο επίπεδο των ζωντανών κυττάρων αυτό είναι ολοφάνερο, αλλά έχει βρεθεί ότι ακόμη και τα ηλεκτρόνια αλλάζουν τη συμπεριφορά τους όταν νοιώσουν ότι παρατηρούνται. Έτσι, η επίγνωση αυτή υπάρχει σ’ ένα βαθύτερο επίπεδο από το επίπεδο σώμα/νου, και εμείς είμαστε αυτή η επίγνωση. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι στο επιφανειακό επίπεδο δεν είμαστε ο νους και το σώμα, τα οποία εμφανίζονται, παραμένουν και επιστρέφουν στην επίγνωση, η οποία αποτελεί το βαθύτερο και πιο θεμελιώδες επίπεδο της ύπαρξής μας. Ωστόσο, αν επιλέξουμε να ταυτιστούμε με αυτό το βαθύτερο επίπεδο – την επίγνωση, (τον παρατηρητή) - και όχι με το επιφανειακό επίπεδο – το σώμα/νου, (το παρατηρούμενο) - τότε οι σκέψεις και οι αισθήσεις γίνονται αντιληπτές όπως είναι αληθινά, απλά εφήμερα αντικείμενα τα οποία έρχονται και φεύγουν, αφήνοντας την ίδια την επίγνωση εντελώς ανεπηρέαστη. Αν τώρα παρατηρήσουμε αυτή την ίδια την επίγνωση μπορούμε να αναγνωρίσουμε και τις ιδιότητές της.

Κατ’ αρχάς αυτό που είναι φανερό είναι ότι αυτή η επίγνωση είναι παρούσα και επιτελεί τη λειτουργία της χωρίς προσπάθεια. Δεν απαιτείται καμιά προσπάθεια από το σώμα/νου, και καμία σκέψη ή αίσθηση δεν μπορεί να την κάνει να εξαφανιστεί όσο κι αν προσπαθήσει.

Στη συνέχεια, η επίγνωση αυτή είναι παρούσα και συνειδητή χωρίς να επιλέγει. Και πάλι, δεν απαιτείται καμιά επιλογή από το σώμα/νου, τα οποία δεν μπορούν να την μπλοκάρουν όσο κι αν προσπαθήσουν. Για παράδειγμα, αν έχουμε πονόδοντο υπάρχει άμεση επίγνωσή του και το σώμα/νους δεν μπορεί να επιλέξει διαφορετικά. Μπορεί κάποιος να πει ότι αυτό δεν ακούγεται και πολύ ευχάριστο, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι: μπορούμε να φανταστούμε να πρέπει να επιλέγουμε αν θα θέλαμε να έχουμε επίγνωση κάθε αίσθησης που βιώνει το σώμα; Μάλλον θα έπρεπε να είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτή την χωρίς προσπάθεια και επιλογή επίγνωση – τόσο εύκολη και απλή – η οποία είναι αυτό που αληθινά είμαστε. 

Μπορεί λοιπόν να φανεί ότι για τον καθένα μας αυτή η επίγνωση είναι πάντοτε παρούσα. Δεν βιώνουμε ποτέ κάποια στιγμή ή μέρος χωρίς εκείνη να είναι παρούσα. Για μια φορά ακόμη θα πρέπει να είμαστε ευγνώμονες που ο νους δεν χρειάζεται να ψάξει αυτή την επίγνωση. Είναι απλά πάντοτε εκεί, το οποίο φυσικά δεν μας εκπλήσσει γιατί στο βαθύτερο επίπεδο είμαστε αυτή η επίγνωση. 

Στη συνέχεια ας παρατηρήσουμε ότι αυτή η επίγνωση είναι τελείως ήρεμη γιατί συνειδητοποιεί και την παραμικρή κίνηση του σώματος ή του νου. Για παράδειγμα, όλοι μας ξέρουμε ότι για να έχουμε απόλυτη επίγνωση τού τι συμβαίνει γύρω μας σε ένα θορυβώδες περιβάλλον, θα πρέπει να είμαστε εντελώς ήρεμοι και να παρατηρούμε απλά τη δραστηριότητα. Με την ίδια έννοια αυτή η επίγνωση είναι απόλυτα σιωπηλή καθώς συνειδητοποιεί τον παραμικρό ήχο και την μικρότερη σκέψη. Στην πραγματικότητα η επίγνωση αυτή είναι ολοκληρωτικά χωρίς ιδιότητες γιατί όλες οι ιδιότητες εμφανίζονται και παρατηρούνται με την απουσία τους, πχ οι ήχοι εμφανίζονται στη σιωπή, παραμένουν στη σιωπή, παρατηρούνται λόγω της αντίθεσής τους στη σιωπή, και εξαφανίζονται πίσω στη σιωπή. Οι μορφές εμφανίζονται στο χώρο, παρατηρούνται λόγω της αντίθεσής τους στο χώρο, και εξαφανίζονται πίσω στο χώρο, κ.ο.κ.

Μπορεί εύκολα να γίνει φανερό ότι η επίγνωση αυτή είναι απόλυτα καθαρή. Δεν επηρεάζεται από οποιαδήποτε ταινία παίζεται πάνω της, όσο έντονη ή βίαιη κι αν είναι. Στην πραγματικότητα, κανένα «πράγμα» δεν μπορεί να λεκιάσει την επίγνωση. Αυτό γιατί εξορισμού η επίγνωση δεν μπορεί να επηρεαστεί από κάποιο «πράγμα», αφού όλα τα «πράγματα» είναι εφήμερα αντικείμενα τα οποία εμφανίζονται, υπάρχουν και τελικά εξαφανίζονται μέσα στην επίγνωση, το μόνιμο υποκείμενο. 

Η επίγνωση γνωρίζει τα πάντα, είναι η Ουσία της Ύπαρξης. Όλα φαίνεται να εμφανίζονται μέσα της, να υπάρχουν μέσα της, να γίνονται γνωστά απ’ αυτή και να επιστρέφουν σ’ αυτή. Και τέλος, φαίνεται ότι η επίγνωση ακτινοβολεί συνεχώς. Φωτίζει οτιδήποτε συμβαίνει μέσα της και έτσι αυτό γίνεται αντιληπτό.