Οι Τρεις Καταστάσεις

Μέσα από την εσωτερική εργασία και ιδιαίτερα μέσα από την εξάσκηση του διαλογισμού, αρχίζουν κάποια στιγμή να εμφανίζονται αυθόρμητα τρεις εσωτερικές ῾῾καταστάσεις῾῾ ή εσωτερικές εμπειρίες. Οι τρεις αυτές καταστάσεις περιγράφονται ως ῾῾ελευθερία από τις σκέψεις῾῾, η οποία εμφανίζεται από την ποιότητα του κενού – open space -, ῾῾διαύγεια῾῾, η οποία εμφανίζεται από την ποιότητα της επίγνωσης – open mind -, και ῾῾αίσθημα πληρότητας῾῾, το οποίο εμφανίζεται από την ποιότητα της ευαισθησίας – open heart. Με άλλα λόγια, οι τρεις καταστάσεις αντιστοιχούν στις τρεις ποιότητες της Ουσίας της ύπαρξης. 

Όταν εμφανίζονται αυτές οι καταστάσεις αρχίζουμε να βιώνουμε τις ιδιότητες της ευρυχωρίας, της διαύγειας και της ευαισθησίας πολύ δυνατά, με έναν αντικειμενικό θα μπορούσαμε να πούμε τρόπο αντικειμενικό με την έννοια ότι συμβαίνουν από μόνες τους και δεν φαίνεται να είναι αποτέλεσμα του νου μας ή της προσπάθειας μας. 

Η ουσιαστική διαλογιστική εμπειρία της ευρυχωρίας ή της μη σκέψης, είναι μια εμπειρία ελευθερίας από κάθε αναφορά στις συνηθισμένες μας σκέψεις. Είμαστε απλά εκεί με ένα πολύ άμεσο και βαθύ τρόπο. 

Στην εμπειρία της διαύγειας η προσοχή γίνεται πολύ ζωντανή και εστιασμένη. Είναι μια καθαρή επίγνωση, η οποία φωτίζει με την καθαρότητα της οτιδήποτε εμφανίζεται μέσα της, χωρίς στο παραμικρό να χάνει την καθαρότητα και τη διαύγεια της. 

Η εμπειρία της πληρότητας συνδέεται με την ευαισθησία και το αίσθημα ευτυχίας που νιώθουμε μερικές φορές στην ψυχή και στο σώμα. Στην κατάσταση αυτή όλα είναι καλά και δεν λείπει τίποτα, άρα δεν υπάρχει τίποτα να αναζητηθεί γιατί η αναζήτηση προϋποθέτει τη συνειδητή ή ασυνείδητη αίσθηση της έλλειψης. 

Αυτές οι τρεις καταστάσεις είναι δυνατό να συμβούν μερικές φορές όλες ταυτόχρονα, πράγμα που συνιστά μια πολύ ιδιαίτερη εμπειρία. Στην περίπτωση αυτή νιώθουμε υπέροχα, έχουμε απόλυτη διαύγεια και εστίαση, και συγχρόνως νιώθουμε ανοιχτοί χωρίς όρια και περιορισμούς. Μοιάζει η διαύγεια της επίγνωσης να γίνεται ένα με τον χωρίς όρια χώρο κι αυτή η ένωση να γεννά ένα αίσθημα ανέκφραστης πληρότητας και ευτυχίας. 

Αυτό που χρειάζεται να ξέρουμε σχετικά με τις τρεις αυτές καταστάσεις, είναι ότι είναι απόλυτα φυσικές και εμφανίζονται κάποια στιγμή της εσωτερικής εργασίας, όχι απαραιτήτως κατά τη διάρκεια του ίδιου του διαλογισμού. 

Το πρόβλημα όμως εμφανίζεται όταν αρχίζουμε να σκεφτόμαστε, ῾Ἁ! Τα κατάφερα επιτέλους. Αυτό είναι! Έφτασα σ᾽ αυτό που πάντα προσδοκούσα.῾῾Όπως γίνεται εύκολα φανερό, μια τέτοια προσέγγιση μπορεί όντως να αποτελέσει εμπόδιο και ξεστράτισμα από το μονοπάτι της εσωτερικής εργασίας. Ιδιαίτερα, άνθρωποι οι οποίοι συναντούν αυτές τις εμπειρίες για πρώτη φορά, είναι πολύ εύκολο να πιστέψουν ότι εκεί τελειώνει η εργασία τους, με ότι αυτό συνεπάγεται για την προσπάθεια τους και τους ίδιους. 

Είναι πάρα πολλοί αυτοί που λόγω αυτών των εμπειριών τελικά ζημιώθηκαν παρά ωφελήθηκαν, είτε γιατί σταμάτησαν εντελώς την εργασία τους είτε γιατί ένα έντονο πνευματικό εγώ πήρε την κεντρική θέση μέσα τους. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι ο εγωϊκός νους, παρότι δέχεται και υπομένει την πνευματική πρακτική και την εσωτερική εργασία, είναι έτοιμος ανά πάσα στιγμή να χρησιμοποιήσει και να οικειοποιηθεί οτιδήποτε παρουσιαστεί, προκειμένου να ισχυροποιήσει τη θέση του στην καινούργια πραγματικότητα του ατόμου. Οι τρεις καταστάσεις τις οποίες αναφερόμαστε σήμερα είναι για τον εγωϊκό εαυτό πολύ παραπάνω από ευπρόσδεκτες. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταστάσεις αυτές είναι χωρίς σημασία. Κάθε άλλο. Σηματοδοτούν αναμφίβολα τη σύνδεση και την εμβάθυνση της σχέσης μας με την Ουσία της ύπαρξης, και σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να υποτιμώνται ή να παραβλέπονται. Χρειάζεται όμως μια στάση ήρεμης απόσπασης και ώριμης συσχέτισης μαζί τους. Στην ουσία, αυτό επιβάλλεται από την ίδια τη φύση των εμπειριών αυτών, οι οποίες στα αρχικά στάδια χαρακτηρίζονται από τη μικρή τους διάρκεια και αναμφίβολα από την παροδικότητα τους. Είναι ο νους που μέσω της ανάμνησης τους προσπαθεί να τις κάνει να φαίνονται ως συνεχείς και σταθερές καταστάσεις ύπαρξης. Όταν όμως δούμε ότι εμφανίζονται, διατηρούνται για λίγο και φεύγουν, καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να δώσουμε χώρο στον εγωϊκό νου να τις οικειοποιηθεί ως κάποιο πνευματικό επίτευγμα. Και συγχρόνως καταλαβαίνουμε ότι ῾῾η εσωτερική εργασία συνεχίζεται῾῾. 

Η εργασία στα πλαίσια του Open Mind έχει να κάνει με τη συνειδητοποίηση ότι οι σκέψεις και οι ιδέες δημιουργούν την πραγματικότητα μας. Ως επακόλουθο αυτής της συνειδητοποίησης, μπορούμε να δούμε τι υπάρχει πέρα από τις σκέψεις και τις κινήσεις του νου. Όταν αρχίζουμε να βλέπουμε την πραγματικότητα καθαρά, συμβαίνει κάτι που είναι πέρα από αυτό που ονομάζουμε ῾῾αντικειμενική῾῾ εμπειρία. Πρόκειται για μια όραση ή κατανόηση πέρα από τις σκέψεις. 

Στην περίπτωση της πνευματικής πραγμάτωσης, αυτό που κάνουμε είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές οι τρεις καταστάσεις είναι αυτό που ουσιαστικά είμαστε, πέρα από κάθε νοητική περιγραφή και κατανόηση. Όταν ο νους παρεμβαίνει με οποιοδήποτε τρόπο, τότε η άμεση εμπειρία έχει χαθεί και χρειάζεται προσοχή να μην την οικειοποιηθεί με κανέναν τρόπο. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι τρεις καταστάσεις δεν είναι σκέψεις ή ιδέες, και ούτε μπορούν να μπουν σε σκέψεις και περιγραφές. Είναι άμεση προσωπική εμπειρία την οποία κανείς δεν μπορεί να μας πάρει, αλλά και την οποία σε κανέναν δεν μπορούμε να κοινωνήσουμε. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δείξουμε το δρόμο και τον τρόπο που οδηγεί σ᾽αυτή.