Ταξίδι στο Κέντρο της Ύπαρξης 3

Συνεχίζοντας την εσωτερική εργασία, το εσωτερικό φως αυξάνει. Συγκεντρώνουμε την προσοχή, παρατηρούμε τον εαυτό μας, ανοιγόμαστε στη ζωή στιγμή προς στιγμή, κι έτσι η πνευματική μας ζωή αρχίζει να αποκτά νόημα. Κυρίως, όμως, αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε τη σημασία της σύνδεσης της εσωτερικής εργασίας με την καθημερινή μας ζωή. Η κατανόηση αυτή παρότι στο στάδιο αυτό είναι ακόμη περισσότερο νοητική παρά βιωματική, έχει την αξία της. Είναι καθαρά θέμα πρακτικής προκειμένου να εδραιωθεί ταυτόχρονα στο σώμα και στον νου.

Στην εποχή που ζούμε, και έχοντας ζήσει τις τελευταίες δεκαετίες την επαφή του δυτικού κόσμου με τις διδασκαλίες της ανατολής, είναι αρκετά εύκολο να καταλάβουμε την «μέθη» και τον υπερβολικό ενθουσιασμό που συνήθως δημιουργείται στα αρχικά στάδια της επαφής με το Ζεν. Ο νους εντυπωσιάζεται από τα παραδοσιακά μορφικά στοιχεία και εύκολα δημιουργείται η παρανόηση ότι τα ράσα, τα αρωματικά στικς, οι υποκλίσεις και όλες οι σχετικές τυπολογίες αποτελούν την ουσία της εργασίας. Το ιερό για το οποίο τόσο πολύ διψάει η ψυχή μας δεν μπορεί να περιοριστεί στην ατμόσφαιρα που δημιουργούν όλα αυτά. Πρέπει να πάμε πιο βαθιά και πιο πέρα. 

Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνουμε είναι να διαφεύγουμε από μια καθημερινότητα που δεν μας ικανοποιεί, σε μια εξιδανικευμένη πραγματικότητα, την οποία δημιουργούμε με έννοιες και μορφές που θεωρούμε πνευματικές. Χωρίς να το καταλάβουμε μπαίνουμε για καλά στην περιοχή του πνευματικού υλισμού (ένα θέμα που θα εξετάσουμε αναλυτικά σε άλλο κείμενο) και της πνευματικής παράκαμψης την οποία συνήθως κάνουμε χωρίς να το συνειδητοποιούμε. 

Η φάση αυτή μπορεί να κρατήσει λίγο ή μπορεί να συντροφεύσει κάποιον για αρκετό καιρό. Όσο πιο γρήγορα τελειώσει τόσο το καλύτερο, γιατί αυτό σημαίνει ότι η εργασία παίρνει την σοβαρή της μορφή και δεν χρησιμοποιείται για να καλύψει ατέλειωτες υποθέσεις και ανεκπλήρωτους πόθους του εγωικού εαυτού. 

Η συστηματική πρακτική του Ζαζέν και της παρατήρησης στη διάρκεια της καθημερινής μας δραστηριότητας μάς βοηθούν να δυναμώσουμε την προσοχή, να διευρύνουμε την επίγνωση και ξεκαθαρίσουμε την πρόθεση μας. Αρχίζουμε να βλέπουμε καθαρά τα όρια και τους περιορισμούς που έχουμε δημιουργήσει μέσα μας, και τα οποία επηρεάζουν με αμέτρητους τρόπους τη ζωή μας και τις ζωές των γύρω μας. Βλέπουμε τους τρόπους με τους οποίους γεννάμε πόνο στον εαυτό μας και στους άλλους. Βλέπουμε τη δύναμη και την κυριαρχία του εγωικού νου μέσα από τους παγιωμένους του προγραμματισμούς. 

Όμως, μαζί με όλη αυτή την καινούργια γνώση για τον εαυτό μας έρχεται και μια γεύση ελευθερίας. Μια γεύση μικρής αλλά σημαντικής αποταύτισης που νοιώθουμε όταν είμαστε στη θέση του παρατηρητή, όταν βλέπουμε αντί να χανόμαστε  στις λειτουργίες του εγωικού εαυτού. Όλο το μυστικό βρίσκεται στην συνέχιση της ενδυνάμωσης της προσοχής μέσα από το Ζαζέν και την καλλιέργεια της επίγνωσης κάθε στιγμή. Στο Ζεν, αυτή την ικανότητα συγκέντρωσης της προσοχής χωρίς διάσπαση την ονομάζουμε joriki,  και είναι απαραίτητη στην εσωτερική εργασία και πραγμάτωση. Στην πραγματικότητα, η ενδυνάμωση της δεν έχει όρια γιατί από ένα σημείο και μετά μεταμορφώνεται αβίαστα σ’ αυτό που είναι το μεγάλο ζητούμενο της εσωτερικής εργασίας και το οποίο ονομάζουμε «καθαρή επίγνωση», Open Mind. 

Το  joriki μας βοηθάει να διαπεράσουμε τα πολυάριθμα πέπλα που δημιουργεί ο εγωικός νους, ρίχνοντας φως στις πιο σκοτεινές γωνιές του ψυχικού μας κόσμου. Χωρίς αυτή τη δύναμη δεν είμαστε σε θέση όχι μόνο να πάμε πιο βαθιά, αλλά να αντέξουμε τη θέα που εμφανίζεται σιγά-σιγά μέσα μας. Χωρίς όμως αυτή τη σταθερή χωρίς όρους θέαση δεν μπορούμε και να διαλύσουμε όλα τα εσωτερικά μπλοκαρίσματα που συνιστούν τον ενεργειακό κόμπο που ονομάζουμε εγωικό εαυτό. Η όλη εργασία είναι καθαρά βιωματική. Δεν έχει σημασία πόσο καλά ξέρουμε τη θεωρία ή πόσο καλά μιλάμε γι’ αυτή στους άλλους, αλλά πόσο είμαστε σε θέση να πραγματοποιούμε την διαδικασία της εσωτερικής διάλυσης με τη δύναμη της προσοχής. 

Δεν είναι παράξενο αν σ’ αυτή τη φάση της εσωτερικής εργασίας εμφανιστεί το αίσθημα του φόβου, της ανασφάλειας ή της αμφιβολίας. Κάτι μέσα μας μπορεί να θέλει να κάνει πίσω, να στρέψει την προσοχή του αλλού, να αποφύγει το κοίταγμα προς τα μέσα. Η αμφιβολία μπορεί να πάρει τη μορφή της αβεβαιότητας ή της απογοήτευσης. Σε κάποιους μπορεί να γίνει και θυμός, άγχος ή φόβος. Η κάθε προσωπικότητα αντιδρά διαφορετικά. 

Σ’ αυτή τη φάση λοιπόν είναι πάρα πολύ σημαντική η επιμονή και η υπομονή, οι οποίες μας βοηθούν να σταθεροποιήσουμε και να κεφαλαιοποιήσουμε τη δύναμη της προσοχής – το joriki -  που παράγεται μέσα από το Ζαζέν. Θα πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι η εσωτερική εργασία έχει φάσεις και περιόδους εύκολες και δύσκολες, και ότι ανεξάρτητα από το περιεχόμενο, είναι η ίδια η συνέχιση της καλλιέργειας της επίγνωσης που είναι σημαντική.